Tại sao máy bay biến mất khỏi radar khi qua đại dương

Hầu hết các hệ thống radar truyền thống được đặt trên đất liền, sử dụng sóng vô tuyến để xác định vị trí máy bay. Do độ cong của Trái Đất, tầm hoạt động của các trạm radar mặt đất bị giới hạn trong khoảng 240 – 400 km tính từ bờ biển. Khi máy bay vượt quá khoảng cách này để ra giữa đại dương, chúng rơi vào “vùng mù” của radar mặt đất.

Trước đây, phi công phải sử dụng sóng vô tuyến tần số cao (HF) để báo cáo vị trí định kỳ cho kiểm soát viên không lưu. Tuy nhiên, phương thức này dễ bị nhiễu bởi điều kiện thời tiết và không cung cấp dữ liệu liên tục theo thời gian thực.

Để khắc phục, công nghệ ADS-B (Giám sát tự động phụ thuộc – Phát sóng) đã được triển khai. Thay vì đợi sóng radar từ mặt đất dội lại, máy bay tự xác định vị trí thông qua GPS và phát tín hiệu này đi. Hiện nay, các mạng lưới vệ tinh được trang bị bộ thu ADS-B có thể tiếp nhận tín hiệu từ máy bay ở bất kỳ đâu trên đại dương và truyền về cho các trung tâm điều hành.

Hệ thống giám sát dựa trên không gian (Space-based ADS-B) cho phép theo dõi máy bay liên tục trên toàn cầu với tần suất cập nhật tính bằng giây. Công nghệ này giúp xóa bỏ các khoảng trống giám sát, tăng độ an toàn và tối ưu hóa đường bay trên các đại dương xa xôi. Thảm kịch mất tích của chuyến bay MH370 vào năm 2014 chính là động lực lớn nhất thúc đẩy ngành hàng không thế giới chuyển sang áp dụng rộng rãi công nghệ giám sát vệ tinh này.